Bokashi is het Japanse woord voor goed gefermenteerd organisch materiaal. Etensresten zoals schillen, bladresten van de straat, tuinresten zoals stronkjes, en mest met stro zijn organische materialen die gefermenteerd kunnen worden. Voor Michiel Böhmer werd de bokashi-bemesting van parken en groenstroken een testcase tijdens zijn deelname aan Trading Places.
Zaanstad
Als leidinggevende bij één van de regiodirecties van Rijkswaterstaat koppelde Michiel zich bij de startbijeenkomst van het programma aan een managementpositie van de gemeente Zaanstad. Als afdelingshoofd Wijkbeheer en onderhoud kreeg Michiel zo de mogelijkheid om een keer niet aan alleen hoger opgeleiden leiding te geven. Michiel: ‘Ik houd best van onduidelijkheid, chaos, complexiteit en minder van administratie en regeltjes’. Deze werkomgeving vroeg dus ook om iets anders van mij.
Groen en Grijs
De afdeling Wijkbeheer en Onderhoud verzorgt het groen van Zaanstad en houdt de stad schoon. Een paar maanden voor de start van Michiels managementruil was de afdeling uitgebreid met de inzameling van huishoudelijk afval dat samen met afvalverwerker HVC wordt uitgevoerd. Mensen uit de "groenteams" werden verplaats naar deze nieuwe tak. Eén van de extra opdrachten die Michiel kreeg was om ‘groen’ en ‘grijs’ meer met elkaar te verbinden.
Het viel Michiel al snel op dat er qua thematiek veel gelijkenis was met Rijkswaterstaat. Verder had hij te maken met vriendelijke, hulpvaardige en zeer kundige medewerkers met een sterke klantfocus op bewoners en erg kwaliteitsgericht. Ruimte voor verbetering zag hij ook al snel en niet alleen op het vlak van samenwerking. Michiel had veel zin om die slag te maken: ‘‘Dit is leuk. Dit kan ik. Waarde toevoegen. Verbindingen maken.’
Wethouder
Terwijl Michiel goed in contact stond met zijn teams en met hen begon te bouwen aan een afdelingsplan nieuwe stijl kwam ‘zijn’ wethouder in de raad onder vuur te liggen. Het ging mis bij de bokashi-bemesting van parken en groenstroken in Zaanstad. De bemesting met gefermenteerd bladafval leidde tot overlast vanwege glas, plastic en blik dat in de bemesting zat en omdat het soms behoorlijk stonk. Bokashi was van de activiteit binnen de afdeling van Michiel. Dit probleem had al in 2020 gespeeld en nu kwam het dubbel en dwars terug. Over bokashi werden vragen gesteld, moties ingediend, debatten aangevraagd, en er werd zelfs een interpellatie-debat belegd. De verantwoordelijke wethouder moest uiteindelijk besluiten om per direct te stoppen met bokashi. Voor Michiel was het echt alle zeilen bijzetten. ‘ik heb het politiek-bestuurlijke belang onderschat. Het achterliggende probleem was eigenlijk niet groot, maar de bokashi kreeg een enorme politieke lading. Het was onervarenheid, druk, en onvoldoende samen optrekken.’ Het leidde tot spanningen binnen de eigen organisatie. ‘Wie was waar verantwoordelijk voor? Wie neemt de lead om het probleem op te lossen? Je ziet dat een organisatie onder druk naar elkaar gaat wijzen.’
Resultaten boeken
In een half jaar tijd wist Michiel veel voor elkaar te krijgen. Zo bracht hij het financieel beheer van zijn afdeling weer op orde en verbeterde jij de samenwerking tussen de ‘groene’ en de ‘grijze’ teams door personele wisselingen tussen de teams. Ook de teamleiders wist Michiel met elkaar te verbinden. Een aantal inzichten die hij bij de gemeente Zaanstad heeft opgedaan, neemt Michiel mee terug naar Rijkswaterstaat, zoals de klantgerichtheid en het politieke-bestuurlijke belang. En op de vraag wat Rijkswaterstaat gaat merken van zijn ervaring tijdens Trading Places antwoordt Michiel: ‘Mijn directeur treft een meer naar hem dienende medewerker, mijn collega-afdelingshoofden een wat zakelijker, meer naar buiten toe gerichte collega, en de collega’s in mijn teams een meer volgroeide, wat meer terughoudende leidinggevende.’